search

newspaperfactcheck.kz

Фото Земли из космоса: конспирологическая теория возникла вокруг миссии «Артемида II»

factcheckkz | 13.04.2026 Новое
<p>Миссия «Артемида II», кроме ажитотажа во всём мире, породила рост числа конспирологических теорий. Некоторые пользователи соцсетей утверждают, что космические агентства фальсифицируют лунные миссии. В доказательство приводятся два изображения Земли из космоса, сделанные с разницей в 54 года (первый снимок снят в рамках миссии «Аполлон-17», последний сделан в рамках миссии «Артемида II»). Согласно сообщениям, на двух [&#8230;]</p> <p>The post <a href="https://factcheck.kz/novosti/foto-zemli-iz-kosmosa-konspirologicheskaya-teoriya-voznikla-vokrug-missii-artemida-ii/">Фото Земли из космоса: конспирологическая теория возникла вокруг миссии «Артемида II» </a> appeared first on <a href="https://factcheck.kz">Factcheck.kz</a>.</p>

Мифы о Луне

factcheckkz | 10.04.2026 Новое
Вечером 1 апреля 2026 года началось историческое событие — первый за более чем 50 лет пилотируемый облёт Луны. Последний раз люди долетали до естественного спутника Земли в 1972 году, теперь эстафету приняла миссия «Артемида-2». Экипаж корабля уже установил новый рекорд: астронавты отдалились от нашей планеты на максимальное расстояние за всю историю, пролетев над дальней стороной [&#8230;] The post Мифы о Луне appeared first on Factcheck.kz.

2025 жылы интернет-алаяқтықтан зардап шеккендерге 5 млрд теңге қайтарылды

factcheckkz | 09.04.2026 Новое
Қазақстанда интернет-алаяқтықтан зардап шеккен азаматтарға қайтарылған қаражат көлемі артып келеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша жәбірленушілерге 5 млрд теңге қайтарылса, 2026 жылдың алғашқы айларында бұл көрсеткіш 2,4 млрд теңгеге жеткен. Bes.media жазуынша, бұл туралы Бас прокуратура AntiFraud Forum Kazakhstan аясында хабарлады. Бас прокуратураның Құқықтық статистика комитеті төрағасының орынбасары Ерәділ Ахметовтің айтуынша, 2026 жылдың бірінші тоқсанында интернет-алаяқтықтан келген шығынның тең жартысын жәбірленушілерге қайтару мүмкін болған. «Егер шығын көлемі туралы [&#8230;]

Рубль тянет тенге вниз: как Россия может обрушить цены и сбережения в Казахстане

factcheckkz | 09.04.2026 Новое
Россия обеспечивает половину казахстанского импорта продовольствия. Обороты рубля на казахстанской бирже KASE почти сравнялись с узкой денежной массой (M1) страны и превысили в 2025 году (в эквиваленте) 7,5 трлн тенге. При этом Казахстан стал важной транзитной зоной для поставок товаров из Китая в Россию. В этих условиях критически важно следить за состоянием российской экономики, курсом [&#8230;]

«Проверено»: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы махаббатты психикалық ауру деп таныды ма?

factcheckkz | 09.04.2026 Новое
БАҚ беттерінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) махаббатты жүйке ауруларының тізіміне қосты деген ақпарат жиі кездеседі. «Проверено» басылымы бұл мәлімдеменің қаншалықты шындыққа жанасатынын тексерді. 22 наурызда «Судьба человека» бағдарламасының эфиріне қонақ ретінде RT арнасының бас редакторы Маргарита Симоньян қатысты. Оның болашақта махаббат ауру ретінде танылатын қоғамды суреттейтін «В начале было Слово — в конце будет Цифра» атты антиутопиялық [&#8230;]

Бас прокуратура: дропперлерге қатысты істер саны жеті есе артты

factcheckkz | 08.04.2026 Новое
2026 жылдың басынан бері дропперлерге қатысты 393 іс тіркелді. Ал 2025 жылы мұндай істердің саны небәрі 53 болған. Bes.media жазуынша, бұл туралы Бас прокуратура AntiFraud Forum Kazakhstan алаңында хабарлаған. Мамандардың айтуынша, өсімнің басты себебі алаяқтық схемалардың көбеюінен емес, жаңа құқықтық норманы қолданудың толық іске қосылуына байланысты. «Өткен жылы бұл норма енгізілгеннен кейін оны құқықтық тұрғыда қолдану [&#8230;]

«7-20-25» ипотекасы: Ұлттық банкке қарасты ұйым алаяқтар жөнінде ескертті

factcheckkz | 08.04.2026 Новое
Қазақстанның орнықтылық қоры (Ұлттық банктің еншілес ұйымы) «7-20-25» тұрғын үй ипотекалық бағдарламасын желеу еткен алаяқтар туралы қазақстандықтарға ескерту жасады. Қор өкілдерінің айтуынша, мессенджерлерде ұйымның атынан түрлі хабарлама тарап жатыр. Осыған байланысты олар азаматтарды күмәнді сілтемелерге өтпеуге, белгісіз хабарламаларды бірден өшіруге және хат жібергендерді бұғаттауға шақырды. Себебі қор қызметкерлері жеке тұлғалармен мессенджерлер арқылы хат алмаспайды. Алаяқтар [&#8230;]

Ипотека «7-20-25»: о мошенниках предупредила «дочка» Нацбанка

factcheckkz | 08.04.2026 Новое
О мошенниках, которые развернули свою деятельность вокруг жилищной ипотечной программы «7-20-25», предупреждают казахстанцев в Казахстанском фонде устойчивости (АО является дочерней организацией Нацбанка).&#160; Представители фонда говорят о рассылаемых в мессенджерах сообщениях от имени организации и рекомендуют не переходить по ссылкам, удалять подозрительные сообщения, а также блокировать отправителей. Дело в том, что сотрудники организации не ведут переписку [&#8230;] The post Ипотека «7-20-25»: о мошенниках предупредила «дочка» Нацбанка appeared first on Factcheck.kz.

Магнус Карлсен действовал по правилам, сообщив арбитру о телефоне Алуа Нурман

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
В начале апреля в Сети широко распространился сюжет: пятикратный чемпион мира по шахматам из Норвегии Магнус Карлсен во время шахматного турнира Grenke Freestyle Chess Open перед началом игры согласился на совместное селфи с соперницей из Казахстана — гроссмейстером среди женщин Алуа Нурман, — а затем сообщил арбитру о наличии у неё телефона, после чего устройство [&#8230;]

Магнус Карлсен действовал по правилам, сообщив арбитру о телефоне Алуа Нурман

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
В начале апреля в Сети широко распространился сюжет: пятикратный чемпион мира по шахматам из Норвегии Магнус Карлсен во время шахматного турнира Grenke Freestyle Chess Open перед началом игры согласился на совместное селфи с соперницей из Казахстана — гроссмейстером среди женщин Алуа Нурман, — а затем сообщил арбитру о наличии у неё телефона, после чего устройство [&#8230;] The post Магнус Карлсен действовал по правилам, сообщив арбитру о телефоне Алуа Нурман appeared first on Factcheck.kz.

«Ұлттық оператор» атын жамылған алаяқ қазақстандықтың 20 млн теңгесін ұрлады

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
Астанада аса ірі көлемдегі алаяқтық дерегі бойынша тергеу жүргізіліп жатыр. Бұл туралы елорда прокуратурасы хабарлады. Ведомство мәліметінше, наурыз айында белгісіз адам азаматқа қоңырау шалып, өзін ұлттық байланыс операторының қызметкері ретінде таныстырған. (Әңгіме «Қазақтелеком» АҚ туралы болып отыр – ред.). Ол қосымша телеарналарды қосуға 30 проценттік жеңілдік бар екенін айтып, жәбірленушіні белгілі бір әрекеттерді орындауға көндірген. [&#8230;]

Тройное давление: рост тарифов, цен на ГСМ и падение доходов в Казахстане

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
Рост тарифов и цен на топливо, а также ожидания ужесточения налоговой политики в Казахстане привели в прошлом году к устойчивому инфляционному давлению, которое, в свою очередь, привело к заметному снижению реальных доходов населения. На этом фоне новый этап либерализации цен на горюче-смазочные материалы (ГСМ) и жилищно-коммунальное хозяйство (ЖКХ) рискует не просто продолжить, а усилить этот [&#8230;]

Тройное давление: рост тарифов, цен на ГСМ и падение доходов в Казахстане

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
Рост тарифов и цен на топливо, а также ожидания ужесточения налоговой политики в Казахстане привели в прошлом году к устойчивому инфляционному давлению, которое, в свою очередь, привело к заметному снижению реальных доходов населения. На этом фоне новый этап либерализации цен на горюче-смазочные материалы (ГСМ) и жилищно-коммунальное хозяйство (ЖКХ) рискует не просто продолжить, а усилить этот [&#8230;] The post Тройное давление: рост тарифов, цен на ГСМ и падение доходов в Казахстане appeared first on Factcheck.kz.

Алматыда «алтын квадрат» тұрғындары балкондарын әйнекпен қаптауға міндетті ме?

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
12 наурызда rzhevskiy (Сергей Авакян-Ржевский) есімді Instagram қолданушысы «Алматыда алтын квадрат аумағында тұратын тұрғындарғабалкондарын өз қаражатына әйнекпен қаптау керектігі туралы әкімдіктен хабарлама келіп жатыр» деген мәлімдеме жасады. Сергейдің айтуынша, оған сол аумақта тұратын «танысы» балконда әйнек тереземен қаптау туралы әкімдіктен хабарлама келгенін айтқан. Одан бөлек Threads-та да ақпарат тарады. Оқырманның сұрауы бойынша Factcheck.kz тексеріп көрді. [&#8230;]

Казахстанец лишился 20 млн тенге после звонка «национального оператора связи»

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
В Астане расследуется факт мошенничества в особо крупном размере, сообщила столичная прокуратура.&#160; В марте неизвестный позвонил гражданину и представился сотрудником национального оператора связи (таковым является АО «Казахтелеком». – Ред.). Злоумышленник сообщил о якобы действующей 30-процентной скидке на подключение дополнительных телеканалов и убедил собеседника выполнить действия, которые в итоге позволили получить доступ к мобильному устройству потерпевшего. В [&#8230;] The post Казахстанец лишился 20 млн тенге после звонка «национального оператора связи» appeared first on Factcheck.kz.

Израиль халқы кемемен қашып жатқаны бейнеленген видео рас па?

factcheckkz | 07.04.2026 Новое
Бірнеше күннен бері әлеуметтік желілерде Израиль халқының кемеге асыға мініп жатқан видеосы тарап жатыр (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9). Бейнеде ағылшын, орыс тілдерінде израильдіктер Ираннан қорыққандықтан елді тастап, кемемен қашып жатқаны жазылған. Үкім: Фейк Видео толықтай ЖИ көмегімен жасалған және ойдан шығарылған. Бұған дейін араб елдеріндегі дезинформациямен күресетін Arabifactshub.com сайтындағы әріптестеріміз [&#8230;]

IFCN-нің 2025 жылғы баяндамасы: фактчекерлердің тұрақтылығы әлсіреп, аудиториясы өсті

factcheckkz | 06.04.2026
Ақпан айында Халықаралық фактчекиң желісі (IFCN) дәстүрлі түрде Қағидалар кодексіне қол қойған ұйымдар арасында сауалнама жүргізді. Сауалнама барысында олардан 2025 жылы қандай дағдарыстарға тап болғаны және қандай стратегиялардың жұмысты сақтап қалуға көмектескені сұралды. Зерттеуге 71 елден 141 ұйым қатысты. Бұл — IFCN кодексіне қол қойған ұйымдардың 77,5%-і. Сауалнама нәтижелері арнайы есепке жинақталған. Factcheck.kz редакциясы құжаттағы негізгі тұстарды ұсынды. Фактчекиң ұйымдары 2025 жылды қаржылық қысым күшейген жағдайда [&#8230;]

Говорил ли Путин: «Если бы Россия сделала хотя бы 10% того, что Израиль сделал в Газе, НАТО уже стояло бы у ворот Москвы»?

factcheckkz | 06.04.2026
Во второй половине марта в русскоязычном сегменте Сети распространилась цитата, приписываемая президенту России Владимиру Путину. Она звучит так: «Если бы Россия сделала хотя бы 10% того, что Израиль сделал в Газе, НАТО уже стояло бы у ворот Москвы. Запад научил нас, что права человека начинаются и заканчиваются на границах интересов Израиля» (1, 2, 3, 4, [&#8230;] The post Говорил ли Путин: «Если бы Россия сделала хотя бы 10% того, что Израиль сделал в Газе, НАТО уже стояло бы у ворот Москвы»? appeared first on Factcheck.kz.

ДЭФ: дезинформация жаһандық қысқа мерзімді қатерлер арасында екінші орынға шықты

factcheckkz | 06.04.2026
Әлемдегі тұрақсыздыққа қарамастан, кейбір үрдістер өзгеріссіз қалып отыр: дезинформация биыл да Дүниежүзілік экономикалық форумның қысқа мерзімді жаһандық қатерлер рейтиңінде алғашқы үштікке енді. Бұл жолы ол геоэкономикалық текетірестен кейін екінші орынға жайғасты. Ал алдағы 10 жылға арналған ұзақ мерзімді қатерлер тізімінде дезинформация төртінші орыннан көрінді. Бір қызығы, қысқа мерзімді қатерлерді бағалауда сарапшылар тобы арасында белгілі бір айырмашылық байқалады. Мәселен, азаматтық қоғам өкілдері мен 39 жасқа дейінгі [&#8230;]

Несие төлемін 30 күн кешіктіргендер жаңа қарыз ала алмай ма?

factcheckkz | 06.04.2026
2026 жылдың 19 наурызынан бастап Қазақстанда несие беру талаптарының қатаңдағаны туралы ақпарат тарап жатыр (1, 2, 3, 4, 5, 6). Жазба авторларының айтуынша, қарызын 30 күн кешіктіргендерге жаңа несие берілмейді, ал микрокредит алғандар берешегін 24 сағатта қайтаруға міндетті. Factcheck.kz ақпараттың рас-өтірігін анықтап көрді. Үкім: Шындық «Банктер және банк қызметі туралы» заңға сәйкес, азаматтарға несие беруді [&#8230;]