**В Верховном Суде обсудили вопросы** **правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации ** ** ** ◾️ Председатель судебной коллегии по гражданским делам Верховного Суда Нурсерик Шарипов провел круглый стол на тему: “Современные методы правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации в условиях цифровизации”. ◾️ В мероприятии приняли участие судьи, представители Генеральной прокуратуры, министерств искусственного интеллекта и цифрового развития, культуры и информации,юстиции, Национального центра по правам человека и юридических сообществ. ◾️ Открывая заседание, Н.Шарипов отметил высокую скорость и масштаб распространения информации в цифровой среде. По его словам, даже неосторожное высказывание илинамеренная ложная публикация способны мгновенно нанести серьезный ущерб репутации как отдельного гражданина, так и крупной организации, тогда как ее восстановление может занять годы. ◾️ При этом цифровая среда нередко порождает иллюзию безнаказанности из-за анонимности или территориальной удаленности авторов. ◾️ С докладом о судебной практике по данной категории дел выступила судья Верховного Суда Нурия Сисенова. ◾️ Председатели коллегий Карагандинского и Акмолинского областных судов Галым Кулекеев и Алтын Шоинбекова осветили вопросы определения размера компенсации морального вреда, публикации недостоверной публикации. ◾️ Свои подходы к рассматриваемой проблематике обозначили директор Департамента Министерства культуры и информации Анар Мукатаева, заместитель председателя Республиканской коллегии адвокатов Аманжол Мухамедьяров, представители Палаты юридических консультантов Ануарбек Скаков и** **Булат Пономарев,** **судебный эксперт-филолог Центра судебных экспертиз Министерства юстиции Назым Муканова. ◾️ Заместитель председателя Комитета Министерства юстиции Зарина Утепова обратила внимание на практические сложности исполнения судебных актов: добиться удаления публикации или размещения опровержения бывает сложнее, чем выиграть сам судебный процесс. ◾️ Н.Шарипов, подводя итоги, отметил значимость высказанных предложений, в том числе о необходимости проведения комплексных лингвистических экспертиз текстов (а не отдельных фрагментов), совершенствовании механизмов удаления информации из сети и уточнения подходов к взысканию компенсации морального вреда с учетом степени распространения сведений. ◾️ Предложения участников круглого стола будут учтены коллегией при работе надпроектом Нормативного постановления Верховного Суда «О применении в судебной практике законодательства о защите чести, достоинства и деловой репутации».
**Жоғарғы Сотта ар-намыс, қадір-қасиет** **және іскерлік беделді құқықтық қорғау** **мәселелері талқыланды ** ▪️ Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Нұрсерік Шәріпов «Цифрландыру жағдайында ар-намыс, қадір-қасиет және іскерлік беделді құқықтық қорғаудың заманауи әдістері» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. ▪️Дөңгелек үстелге судьялар, Жасанды интеллект және цифрлық даму, Мәдениет және ақпарат, Әділет министрліктерінің, Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың, Бас прокуратураның, сондай-ақ заңгерлік қауымдастықтардың өкілдері қатысты. ▪️Сессияны аша отырып, Н.Шәріпов цифрлық ортада ақпарат таратудың жоғары жылдамдығы мен ауқымын атап өтті. Ол тіпті абайсыз айтылған сөз немесе жалған жарияланым жеке тұлғаның да, ірі ұйымның да беделіне бірден елеулі зиян келтіруі мүмкін екенін, ал оны қалпына келтіру бірнеше жылға созылуы мүмкін екенін айтып өтті. ▪️ Сонымен қатар, цифрлық орта авторлардың анонимділігіне немесе географиялық қашықтығына байланысты жазасыздық иллюзиясын тудырады. ▪️ Жоғарғы Сот судьясы Нұрия Сисенова осы санаттағы істер бойынша сот практикасы туралы баяндама жасады. ▪️ Қарағанды облыстық сотының алқа төрағасы Ғалым Құлекеев әсіресе, жарияланым кеңінен таралған кезде моральдық зиянды өтеу көлемін анықтау мәселесіне тоқталды. ▪️ Ақмола облыстық сотының алқа төрағасы Алтын Шойынбекова клиенттердің жоғалуына және бизнес үшін айтарлықтай қаржылық шығындарға әкеп соққан дәлелсіз жарияланым жайлы мысалдар келтірді. ▪️ Мәдениет және ақпарат министрлігінің департамент директоры Анар Мұқатаева, Астана қаласы Заң консультанттары палатасының төрағасы Әнуарбек Сқақов және Әділет министрлігінің Сот сараптамасы орталығының сот сараптама-филологы Назым Мұқанова да талқылауға қатысты. ▪️ Олар қарастырылып отырған мәселеге қатысты өз көзқарастарын білдірді. ▪️ Әділет министрлігі комитеті төрағасының орынбасары Зарина Өтепова сот актілерін орындаудың практикалық қиындықтарына назар аударды: оның айтуынша, жарияланымды алып тастау немесе теріске шығару сот процесін жеңіп алудан да қиын. ▪️ Н.Шәріпов талқылауды қорытындылай келе, мәтіндерді (тек жеке үзінділерді емес) кешенді лингвистикалық сараптау, интернеттен ақпаратты алып тастау тетіктерін жетілдіру және ақпараттың таралу көлеміне негізделген моральдық зиян үшін өтемақы өндіріп алу тәсілдерін нақтылау сияқты ұсыныстардың маңыздылығын атап өтті. ▪️ Осы ұсыныстардың барлығын Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының жобасын әзірлеушілер ескереді, өйткені ол адамның ар-намысын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғау құқығы мен сөз бостандығы құқығы, сондай-ақ ақпаратты еркін алу және тарату арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізуге бағытталған. ▪️ Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының жобасында, атап айтқанда, жала жабу туралы мәлімет таратқан интернет-ресурстар мен аккаунттардың иелерімен дауларды шешудің міндетті сотқа дейінгі рәсімі көзделген. ▪️ Тексерілетін фактілермен сот қорғауына жатпайтын құндылықтарды ажырату қажеттілігі атап өтілген.
**Верховный Суд провел пленарное заседание ▪️ **Председатель Верховного Суда Асламбек Мергалиев провел очередное пленарное заседание высшего судебного органа. ▪️ В его работе приняли участие председатели судебных коллегий и судьи Верховного Суда, ученые, члены научно-консультативного совета, представители госорганов и юридического сообщества. ▪️ Представляя проект нормативного постановления (НП) об отдельных вопросах применения процессуального законодательства по административным делам, председатель коллегии Верховного Суда Аслан Тукиев отметил в целом правильное правоприменение норм АППК судами республики и подчеркнул, что документ направлен на обеспечение единообразия судебной практики и формирования справедливого баланса между государством и гражданином, где приоритет отдается защите прав человека. ▪️ Проект НП усиливает приоритет прав человека в публично-правовых спорах, также документ разъясняет ключевые принципы административного судопроизводства, закрепляет активную роль суда в сборе доказательств и уточняет требования к досудебному урегулированию. ▪️ Особое внимание уделено пределам судебного контроля, механизмов ответственности государственных органов, включая обязанность представления мотивированной позиции вышестоящего руководства, и исключает формальный подход при оценке административных актов. ◾️ Акцент сделан на балансе публичных и частных интересов, разумных сроках рассмотрения дел и недопустимости злоупотребления процессуальными правами. ▪️ Отдельно значимый блок посвящен инвестиционным спорам и содержит разъяснения по разграничению существенных и формальных нарушений. ▪️ В ходе заседания обсуждены редакционные изменения в Регламенте пленарного и расширенного пленарного заседаний, а также в Правилах автоматизированного распределения дел в судах. ◾️ Постановлением пленарного заседания обновлен персональный состав Научно-консультативного совета при Верховном Суде. ▪️ В него вошли ведущие ученые, ассоциированные члены и представители ключевых высших судебных заведений страны, осуществляющих подготовку высококвалифицированных юридических кадров. ▪️ По итогам обсуждения участники пленарного заседания проголосовали за принятие нормативного постановления, он будет размещен на сайте Верховного Суда в разделе «Законодательство» и в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов РК.
**Жоғарғы Сот жалпы отырыс өткізді ** ▪️ Жоғарғы Сот Төрағасы Асламбек Мерғалиев жоғары сот органының кезекті жалпы отырысын өткізді. ▪️ Отырысқа Жоғарғы Соттың сот алқаларының төрағалары мен судьялары, ғалымдар, Ғылыми-консультативтік кеңес мүшелері, мемлекеттік органдар мен заңгерлер қауымдастығының өкілдері қатысты. ▪️ Әкімшілік істер бойынша процессуалдық заңнаманы қолданудың кейбір мәселелері бойынша нормативтік қаулының (НҚ) жобасын ұсына отырып, Жоғарғы Соттың алқа төрағасы Аслан Түкиев республика соттарының ӘРПК нормаларының жалпы дұрыс қолдануын, сондай-ақ құжат сот практикасында біркелкілікті қамтамасыз етуге және адам құқықтарын қорғауға басымдық бере отырып, мемлекет пен азамат арасындағы әділ тепе-теңдікті қалыптастыруға бағытталғанын атап өтті. ▪️ НҚ жобасы жария-құқық дауларындағы адам құқықтарының басымдығын күшейтеді. Құжатта сондай-ақ әкімшілік іс жүргізудің негізгі қағидаттары нақтыланған, дәлелдемелер жинаудағы соттың белсенді рөлі бекітілген және сотқа дейінгі реттеу талаптары нақтыланған. ▪️ Сот бақылауының шектеулеріне, мемлекеттік органдардың жауапкершілігі тетіктеріне, соның ішінде жоғары басшылыққа уәжді ұстанымды ұсыну міндетіне ерекше назар аударылған және әкімшілік актілерді бағалауға ресми көзқарасты болдырмайды. ▪️ Қоғамдық және жеке мүдделер арасындағы тепе-теңдікке, істерді қараудың ақылға қонымды мерзімдеріне және процессуалдық құқықтарды теріс пайдалануға жол бермеуге баса назар аударылған. ◾️ Жеке маңызды бөлім инвестициялық дауларға, маңызды және ресми бұзушылықтар арасындағы айырмашылықты түсіндіруге арналған. ▪️ Отырыс барысында Жалпы және кеңейтілген жалпы отырыстар регламенттеріне, сондай-ақ Соттарда істерді автоматтандырылған түрде бөлу ережелеріне редакциялық өзгерістер талқыланды. ▪️ Жалпы отырыстың қаулысымен Жоғарғы Сот жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестің құрамы жаңартылды. Оған жетекші ғалымдар, қауымдастырылған мүшелер және елдің жоғары білікті заңгерлік кадрларды дайындайтын негізгі жоғары сот мекемелерінің өкілдері кірді. ▪️ Талқылаудың қорытындысы бойынша жалпы отырысқа қатысушылар нормативтік қаулыны қабылдау үшін дауыс берді. Ол Жоғарғы Соттың сайтында «Заңнама» бөлімінде және Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде жарияланады. ** **
⚡️**Жоғарғы Соттың “Qazaqstan» телеарнасымен бірлескен тележобасының кезекті шығарылымы эфирге шықты ** ▪️ “Заң және тәртіп” тұжырымдамасын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты «Qazaqstan» ұлттық телеарнасымен бірлесіп, «Заң алдында» атты жаңа тележобаны іске қосты. ▪️ Жоба халықтың құқықтық мәдениетін арттыруға және сот жүйесіне сенімін нығайтуға бағытталған. ▪️ Басты назарда – нақты сот процестері, сот жұмысының мәнін ашатын шынайы оқиғалар. ▪️ **Арнайы тележобаның жаңа шығарылымы алимент төлемеу ісі бойынша сот талқылауына арналды. 📅 “Заң алдында” - әр сәрсенбі ⏱️ 14:15 📺 "Qazaqstan” телеарнасы** *** ⚡️**Вышел в эфир очередной выпуск совместного телепроекта Верховного Суда и телеканала «Qazaqstan» ** ▪️ В рамках реализации концепции «Закон и порядок» Верховный Суд Республики Казахстан и национальный телеканал «Qazaqstan» запустили новый телепроект – «Заң алдында». ▪️ Проект направлен на повышение правовой культуры населения и укрепление доверия к судебной системе. ▪️ В центре внимания - реальные судебные процессы и истории, которые раскрывают суть работы суда. ▪️**Новый выпуск телепрограммы** **посвящён судебному разбирательству по делу о неуплате алиментов. ** 📅 “**Заң алдында”- в каждую среду ⏱️ 14:15 📺 Телеканал «Qazaqstan» Полная версия:➡️ ****https://youtu.be/va98zV1tYKM?si=ByppZN7x6XG4aW_n**
◾️ Житель Павлодарской области имел задолженность по алиментам на содержание несовершеннолетнего ребёнка. ◾️ В отношении него было возбуждено исполнительное производство о взыскании алиментов в размере 1/4 части заработка и (или) иного дохода должника, начиная с 4 декабря 2023 года и до достижения ребёнком совершеннолетия. ◾️ Ранее должник являлся учредителем ТОО и осуществлял предпринимательскую деятельность в качестве индивидуального предпринимателя. ◾️ Не соглашаясь с определённым ЧСИ размером задолженности по алиментам, как должник, так и взыскатель обратились в СМАС с исками об оспаривании постановления ЧСИ. ◾️ При рассмотрении дела суд установил ряд процедурных нарушений, допущенных ЧСИ: • постановлением не был назначен конкретный специалист для определения дохода должника; • «независимому специалисту» формально была разъяснена ответственность за предоставление заведомо ложного заключения, без чётких инструкций; • назначенный специалист подготовил три противоречивых заключения; •налоговая и бухгалтерская документация должника не была изучена в полном объёме. ◾️ Суд признал постановление ЧСИ об определении задолженности по алиментам незаконным и отменил его. ◾️ Суд обязал ЧСИ завершить административную процедуру по установлению чистого дохода ТОО и ИП для точного определения задолженности по алиментам. Для этого ЧСИ необходимо: • представить специалисту налоговые декларации и сведения об уплаченных налогах; • собрать документы, подтверждающие доходы и расходы ИП и ТОО. ◾️ Судебный акт вступил в законную силу и исполнен. https://t.me/pavoblsud
◾️ Павлодар облысы тұрғынының кәмелетке толмаған баланы асырауға арналған алимент бойынша берешегі болған. ◾️ Оған қатысты 2023 жылғы 4 желтоқсаннан бастап және бала кәмелетке толғанға дейін борышкердің жалақысының және (немесе) өзге де табысының 1/4 бөлігі мөлшерінде алимент өндіру туралы атқарушылық іс жүргізу қозғалған. ◾️ Бұған дейін борышкер ЖШС құрылтайшысы болған және жеке кәсіпкер ретінде кәсіпкерлік қызметпен айналысқан. ◾️ Жеке сот орындаушысы (ЖСО) айқындаған алимент берешегінің мөлшерімен келіспегендіктен, борышкер де, өндіріп алушы да МАӘС-қа ЖСО қаулысын даулау туралы талап қоюлармен жүгінген. ◾️ Істі қарау барысында сот ЖСО тарапынан жіберілген бірқатар рәсімдік бұзушылықты анықтады: • қаулымен борышкердің табысын анықтау үшін нақты маман тағайындалмаған; • «тәуелсіз маманға» көрінеу жалған қорытынды бергені үшін жауапкершілік формалды түрде түсіндірілген, нақты нұсқаулар берілмеген; • тағайындалған маман бір-біріне қайшы келетін үш қорытынды ұсынған; • борышкердің салықтық және бухгалтерлік құжаттары толық көлемде зерттелмеген. ◾️ Сот алимент бойынша берешекті айқындау туралы ЖСО қаулысын заңсыз деп танып, оның күшін жойды. ◾️ Сот ЖСО-ны алимент берешегін дәл анықтау үшін ЖШС мен ЖК-нің таза табысын белгілеу бойынша әкімшілік рәсімді аяқтауға міндеттеді. ◾️ Ол үшін ЖСО: • маманға салық декларацияларын және төленген салықтар туралы мәліметтерді ұсынуы; • ЖК мен ЖШС-нің кірістері мен шығыстарын растайтын құжаттарды жинауы тиіс. ◾️ Сот актісі заңды күшіне енді және орындалды. https://t.me/pavoblsud
**⚡️Жоғарғы Соттың “Qazaqstan» телеарнасымен бірлескен тележобасының кезекті шығарылымы эфирге шықты ** ▪️ “Заң және тәртіп” тұжырымдамасын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты «Qazaqstan» ұлттық телеарнасымен бірлесіп, «Заң алдында» атты жаңатележобаны іске қосты. ▪️ Жоба халықтың құқықтық мәдениетін арттыруға және сот жүйесіне сенімін нығайтуға бағытталған. ▪️ Басты назарда – нақты сот процестері, сот жұмысының мәнін ашатын шынайы оқиғалар. ▪️**Арнайы тележобаның жаңа шығарылымы алаяқтықпен ұласқан қайырымдылық шараларына қатысты сот ісіне арналды. ** ** 📅 “Заң алдында” - әр сәрсенбі ⏱️ 14:15 📺 "Qazaqstan” телеарнасы ** *** ⚡️ **Вышел в эфир очередной выпуск совместного телепроекта Верховного Суда и телеканала «Qazaqstan» ** ▪️ В рамках реализации концепции «Закон и порядок» Верховный Суд Республики Казахстан и национальный телеканал «Qazaqstan» запустили новый телепроект – «Заң алдында». ▪️ Проект направлен на повышение правовой культуры населения и укрепление доверия к судебной системе. ▪️ В центре внимания - реальные судебные процессы и истории, которые раскрывают суть работы суда. ◾️ **Новый выпуск специальной телепрограммы рассказывает о судебном процессе по мошенничеству под видом благотворительности.** **📅 “Заң алдында”- в каждую среду ⏱️ 14:15 📺 Телеканал «Qazaqstan»** **Полная версия:➡️ ****https://youtu.be/p9XR-mTgikU?si=1XxIrXOaHMExTmky**
◾️ Во избежание неверной и неоднозначной трактовки принятой нормы Основного Закона, считаю необходимым опубликовать следующее разъяснение. ◾️ Статья 28 новой Конституции закрепляет защиту прав собственников жилья. ◾️ **Принятая новелла ставит в абсолютный приоритет права законных владельцев недвижимого имущества**, запретив их выселение, либо лишение их жилья, без наличия решения суда, вступившего в законную силу. ◾️ Новая норма введена для гарантии защиты от произвольного выселения на самом высоком законодательном уровне – на уровне Конституции. ◾️ Это не новая практика. И ранее законодательство прямо запрещало произвольное выселение. ◾️ Аналогичные нормы уже многие годы закреплены в Гражданском кодексе (ст.188) и в законе «О жилищных отношениях» (ст.8). ◾️ Любое принудительное выселение или лишение жилища __(например, изъятие для госнужд, обращение взыскания на залог, договор найма)__ разрешается в судебном порядке. **Что делает суд? ** ◾️ Он не «разрешает жить», а **проверяет, есть ли у человека законные основания находиться в этом жилье**. ◾️ Необходимо понимать, что **правом распоряжения жильем обладает только законный владелец, собственник помещения**. ◾️ Пользуясь таким правом, собственник может сдавать свое жилое помещение в аренду, установив в договоре аренды условия для выселения арендатора. ◾️ В случае, **если арендатор нарушает нормы договора аренды, собственник имеет полное право расторгнуть договор и потребовать освободить жилье.** ◾️ В целом, в вопросах выселения сложилась стабильная судебная практика. Согласно судебной статистике,в 2025 году из 2,7 тыс. дел о выселении лишь 6% или 160 дел касались квартиросъемщиков. ◾️ Как правило, споры о выселении арендаторов нечасто доходят до суда, поскольку при соблюдении условий договора конфликты, как правило, не возникают. ◾️ Собственники, в свою очередь, не ставят вопрос о выселении добросовестных арендаторов, выполняющих условия проживания. ◾️ **В случае нарушения условий договора аренды квартиросъемщиком, суд принимает решение о выселении, а также удовлетворяет требования собственника о возмещении понесённых им расходов, в том числе юридических.** ◾️ Поэтому со вступлением в силу новой Конституции правовой неопределенности на практике не прогнозируется. ◾️ Основные проблемы с защитой своих прав возникают в ситуациях, когда между сторонами отсутствует договор. В этом случае и собственнику, и проживающему сложно доказать свои требования. ◾️ **Введение данной нормы в Конституцию направлено прежде всего на усиление защиты прав собственников недвижимости, **обеспечение прозрачности сделок и повышение дисциплины на рынке жилья, в том числе сохранения стабильности договорных отношений.
◾️ Негізгі заңның қабылданған нормасын қате немесе әртүрлі түсіндірудің алдын алу мақсатында төмендегі түсіндірмені жариялауды қажет деп санаймын. ◾️ Жаңа Конституцияның 28-бабы тұрғын үй иелерінің құқықтарын қорғауды бекітеді. ◾️ **Қабылданған жаңа норма жылжымайтын мүліктің заңды иелерінің құқықтарын абсолютті басымдыққа қоя отырып, **оларды заңды күшіне енген сот шешімінсіз тұрғын үйден шығаруына немесе тұрғын үйінен айыруға тыйым салады. ◾️ Жаңа норма азаматтарды негізсіз тұрғын үйден шығарудан қорғауды ең жоғары заңнамалық деңгейде — Конституция деңгейінде қамтамасыз ету үшін енгізілді. ◾️ Бұл жаңа практика емес. Бұған дейін де заңнамада негізсіз тұрғын үйден шығаруға тікелей тыйым салынған болатын. ◾️ Ұқсас нормалар көп жылдан бері Азаматтық кодексте (188-бап) және «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңда (8-бап) бекітілген. ◾️ Кез келген мәжбүрлеп тұрғын үйден шығару немесе тұрғын үйден айыру (__мысалы, мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қою, кепілге салынған мүлікке өндіріп алу, жалдау шарты__) сот тәртібімен жүзеге асырылады. **Сот не істейді?** ◾️ Ол «тұруға рұқсат береді» емес, **адамның осы тұрғын үйде тұруға заңды негіздерінің бар-жоғын тексереді.** ◾️ **Тұрғын үйді иелену және оған билік ету құқығы тек заңды меншік иесіне тиесілі екенін түсіну қажет.** ◾️ Осы құқықты пайдалана отырып, меншік иесі өз тұрғын үйін жалға бере алады және жалдау шартында жалға алушыны шығару талаптарын белгілейді. ◾️ Егер **жалға алушы шарт талаптарын бұзса, меншік иесі шартты бұзуға және тұрғын үйді босатуды талап етуге толық құқылы.** ◾️ Жалпы алғанда, тұрғын үйден шығару мәселелері бойынша тұрақты сот практикасы қалыптасқан. ◾️ Сот статистикасына сәйкес, 2025 жылы қаралған 2,7 мың істің тек 6%-ы немесе 160 іс пәтер жалдаушыларға қатысты болған. ◾️ Әдетте жалға алушыларды шығару туралы даулар сирек жағдайда сотқа дейін жетеді, өйткені шарт талаптары сақталған кезде, әдетте, жанжал туындамайды. ◾️ Өз кезегінде, меншік иелері шарт талаптарын адал орындайтын жалға алушыларды шығару мәселесін көтермейді. ◾️ **Жалға алушы шарт талаптарын бұзған жағдайда, сот оны тұрғын үйден шығару туралы шешім қабылдайды, сондай-ақ меншік иесінің келтірілген шығындарды, соның ішінде заңгерлік шығындарды өтеу туралы талаптарын қанағаттандырады.** ◾️ Сондықтан жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін құқықтық белгісіздік туындайды деп күтілмейді. ◾️ Құқықтарды қорғаудағы негізгі мәселелер тараптар арасында шарт болмаған жағдайларда туындайды. ◾️ Мұндай кезде меншік иесіне де, тұрғынға да өз талаптарын дәлелдеу қиынға соғады. ◾️ **Аталған норманы Конституцияға енгізу, ең алдымен, жылжымайтын мүлік иелерінің құқықтарын қорғауды күшейтуге,** мәмілелердің ашықтығын қамтамасыз етуге және тұрғын үй нарығындағы тәртіпті арттыруға, соның ішінде шарттық қатынастардың тұрақтылығын сақтауға бағытталған.
**Судья Верховного Суда А.Рахметулин** **выступил на форуме Российского** **университета правосудия** ◾️ Судья Верховного Суда РК Абай Рахметулин в онлайн формате принял участие в работе международного круглого стола на тему: «Актуальные проблемы назначения уголовных наказаний»**.** ◾️ Организатор –** **Российский государственный университет правосудия имени В.Лебедева – собрал судей верховных судов стран СНГ для обмена опытом по обсуждения ключевых вопросов назначения уголовных наказаний, совершествования судебной практики и повышения эффективности правосудия. ◾️ А.Рахметулин рассказал о влиянии цифровых технологий и искусственного интеллекта (ИИ) на судебную практику Казахстана, в том числе на процессы назначения наказания. ◾️Он отметил использование сервисов с элементами ИИ, включая машинное обучение и технологии текст-майнинга, судебную аналитику и роботизацию. ◾️ Внедрены проект «Е-уголовное дело» и автоматизированный отбор кандидатов в присяжные заседатели. ◾️ Система АВФ дополнена функционалом авторизацией через Face ID, возможностью общения участников процесса в отдельном чате и преобразованием их речи в текст с помощью ИИ. Эти технологии ускоряют и упрощают деперсонификацию судебных актов, обеспечивая соблюдение закона о защите песональных данных. ◾️ В рамках развития «цифровых помощников» расширены цифровые возможности для судей, внедрен сервис по расчету наказания за совершенное преступление, прорабатываются вопросы роботизации процедуры условно-досрочного освобождения и замены наказания на менее строгое. Основная цель внедрения таких решений – обеспечение единообразия судебной практики. ◾️ Судья отметил, что цифровизация судебной системы РК перешла от автоматизации отдельных процессов к формированию целостной цифровой платформы правосудия, создающей основудля внедрения ИИ, повышения эффективности работы судов, оптимизации нагрузки и укрепления доверия к правосудию.
**Жоғарғы Сот судьясы А.Рахметулин Ресей сот төрелігі университетінің форумында сөз сөйледі** ◾️ Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы Абай Рахметулин онлайн форматта «Қылмыстық жазаларды тағайындаудың өзекті мәселелері» тақырыбындағы халықаралық дөңгелек үстел жұмысына қатысты. ◾️ Іс-шараны В.Лебедев атындағы Ресей мемлекеттік сот төрелігі университеті ұйымдастырып, ТМД елдерінің жоғарғы соттары судьяларын қылмыстық жазаларды тағайындау, сот практикасын жетілдіру және сот төрелігінің тиімділігін арттыру мәселелері бойынша тәжірибе алмасу үшін жинады. ◾️ А.Рахметулин Қазақстандағы сот практикасына цифрлық технологиялар мен жасанды интеллекттің (ЖИ) әсері туралы баяндады, соның ішінде жаза тағайындау үдерістеріне ықпалына тоқталды. ◾️ Ол машиналық оқыту, мәтіндік талдау, сот аналитикасы және роботтандыру элементтері бар сервистердің қолданылатынын атап өтті. «Е-Қылмыстық іс» жобасы енгізіліп, алқабилерді іріктеудің автоматтандырылған жүйесі іске қосылған. ◾️ Аудио бейне тіркеу (АБТ) жүйесі Face ID арқылы авторизация жасау, сот процесіне қатысушылардың жеке чатта байланыс орнатуы және олардың сөзін жасанды интеллект көмегімен мәтінге айналдыру мүмкіндіктерімен толықтырылған. ◾️ Бұл технологиялар сот актілерін дербес мәліметтерді қорғау туралы заң талаптарын сақтай отырып, жедел түрде деперсонализациялауға мүмкіндік береді. ◾️ «Цифрлық көмекшілерді» дамыту аясында судьяларға арналған цифрлық мүмкіндіктер кеңейтіліп, жасалған қылмыс үшін жазаны есептеу сервисі енгізілген. ◾️ Сонымен қатар, шартты түрде мерзімінен бұрын босату және жазаны жеңілірек түріне ауыстыру рәсімдерін роботтандыру мәселелері қарастырылуда. ◾️ Мұндай шешімдерді енгізудің басты мақсаты – сот практикасының біркелкілігін қамтамасыз ету. ◾️ Судьяның айтуынша, Қазақстанның сот жүйесін цифрландыру жекелеген процестерді автоматтандырудан тұтас цифрлық сот төрелігі платформасын қалыптастыру кезеңіне өтті. ◾️ Бұл жасанды интеллектті енгізуге, соттардың тиімділігін арттыруға, жүктемені оңтайландыруға және сот төрелігіне деген сенімді нығайтуға негіз қалайды.