**Жоғарғы Сотта ар-намыс, қадір-қасиет** **және іскерлік беделді құқықтық қорғау** **мәселелері талқыланды ** ▪️ Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Нұрсерік Шәріпов «Цифрландыру жағдайында ар-намыс, қадір-қасиет және іскерлік беделді құқықтық қорғаудың заманауи әдістері» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. ▪️Дөңгелек үстелге судьялар, Жасанды интеллект және цифрлық даму, Мәдениет және ақпарат, Әділет министрліктерінің, Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың, Бас прокуратураның, сондай-ақ заңгерлік қауымдастықтардың өкілдері қатысты. ▪️Сессияны аша отырып, Н.Шәріпов цифрлық ортада ақпарат таратудың жоғары жылдамдығы мен ауқымын атап өтті. Ол тіпті абайсыз айтылған сөз немесе жалған жарияланым жеке тұлғаның да, ірі ұйымның да беделіне бірден елеулі зиян келтіруі мүмкін екенін, ал оны қалпына келтіру бірнеше жылға созылуы мүмкін екенін айтып өтті. ▪️ Сонымен қатар, цифрлық орта авторлардың анонимділігіне немесе географиялық қашықтығына байланысты жазасыздық иллюзиясын тудырады. ▪️ Жоғарғы Сот судьясы Нұрия Сисенова осы санаттағы істер бойынша сот практикасы туралы баяндама жасады. ▪️ Қарағанды облыстық сотының алқа төрағасы Ғалым Құлекеев әсіресе, жарияланым кеңінен таралған кезде моральдық зиянды өтеу көлемін анықтау мәселесіне тоқталды. ▪️ Ақмола облыстық сотының алқа төрағасы Алтын Шойынбекова клиенттердің жоғалуына және бизнес үшін айтарлықтай қаржылық шығындарға әкеп соққан дәлелсіз жарияланым жайлы мысалдар келтірді. ▪️ Мәдениет және ақпарат министрлігінің департамент директоры Анар Мұқатаева, Астана қаласы Заң консультанттары палатасының төрағасы Әнуарбек Сқақов және Әділет министрлігінің Сот сараптамасы орталығының сот сараптама-филологы Назым Мұқанова да талқылауға қатысты. ▪️ Олар қарастырылып отырған мәселеге қатысты өз көзқарастарын білдірді. ▪️ Әділет министрлігі комитеті төрағасының орынбасары Зарина Өтепова сот актілерін орындаудың практикалық қиындықтарына назар аударды: оның айтуынша, жарияланымды алып тастау немесе теріске шығару сот процесін жеңіп алудан да қиын. ▪️ Н.Шәріпов талқылауды қорытындылай келе, мәтіндерді (тек жеке үзінділерді емес) кешенді лингвистикалық сараптау, интернеттен ақпаратты алып тастау тетіктерін жетілдіру және ақпараттың таралу көлеміне негізделген моральдық зиян үшін өтемақы өндіріп алу тәсілдерін нақтылау сияқты ұсыныстардың маңыздылығын атап өтті. ▪️ Осы ұсыныстардың барлығын Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының жобасын әзірлеушілер ескереді, өйткені ол адамның ар-намысын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғау құқығы мен сөз бостандығы құқығы, сондай-ақ ақпаратты еркін алу және тарату арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізуге бағытталған. ▪️ Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының жобасында, атап айтқанда, жала жабу туралы мәлімет таратқан интернет-ресурстар мен аккаунттардың иелерімен дауларды шешудің міндетті сотқа дейінгі рәсімі көзделген. ▪️ Тексерілетін фактілермен сот қорғауына жатпайтын құндылықтарды ажырату қажеттілігі атап өтілген.

**В Верховном Суде обсудили вопросы** **правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации ** ** ** ◾️ Председатель судебной коллегии по гражданским делам Верховного Суда Нурсерик Шарипов провел круглый стол на тему: “Современные методы правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации в условиях цифровизации”. ◾️ В мероприятии приняли участие судьи, представители Генеральной прокуратуры, министерств искусственного интеллекта и цифрового развития, культуры и информации,юстиции, Национального центра по правам человека и юридических сообществ. ◾️ Открывая заседание, Н.Шарипов отметил высокую скорость и масштаб распространения информации в цифровой среде. По его словам, даже неосторожное высказывание илинамеренная ложная публикация способны мгновенно нанести серьезный ущерб репутации как отдельного гражданина, так и крупной организации, тогда как ее восстановление может занять годы. ◾️ При этом цифровая среда нередко порождает иллюзию безнаказанности из-за анонимности или территориальной удаленности авторов. ◾️ С докладом о судебной практике по данной категории дел выступила судья Верховного Суда Нурия Сисенова. ◾️ Председатели коллегий Карагандинского и Акмолинского областных судов Галым Кулекеев и Алтын Шоинбекова осветили вопросы определения размера компенсации морального вреда, публикации недостоверной публикации. ◾️ Свои подходы к рассматриваемой проблематике обозначили директор Департамента Министерства культуры и информации Анар Мукатаева, заместитель председателя Республиканской коллегии адвокатов Аманжол Мухамедьяров, представители Палаты юридических консультантов Ануарбек Скаков и** **Булат Пономарев,** **судебный эксперт-филолог Центра судебных экспертиз Министерства юстиции Назым Муканова. ◾️ Заместитель председателя Комитета Министерства юстиции Зарина Утепова обратила внимание на практические сложности исполнения судебных актов: добиться удаления публикации или размещения опровержения бывает сложнее, чем выиграть сам судебный процесс. ◾️ Н.Шарипов, подводя итоги, отметил значимость высказанных предложений, в том числе о необходимости проведения комплексных лингвистических экспертиз текстов (а не отдельных фрагментов), совершенствовании механизмов удаления информации из сети и уточнения подходов к взысканию компенсации морального вреда с учетом степени распространения сведений. ◾️ Предложения участников круглого стола будут учтены коллегией при работе надпроектом Нормативного постановления Верховного Суда «О применении в судебной практике законодательства о защите чести, достоинства и деловой репутации».

**Верховный Суд провел пленарное заседание ▪️ **Председатель Верховного Суда Асламбек Мергалиев провел очередное пленарное заседание высшего судебного органа. ▪️ В его работе приняли участие председатели судебных коллегий и судьи Верховного Суда, ученые, члены научно-консультативного совета, представители госорганов и юридического сообщества. ▪️ Представляя проект нормативного постановления (НП) об отдельных вопросах применения процессуального законодательства по административным делам, председатель коллегии Верховного Суда Аслан Тукиев отметил в целом правильное правоприменение норм АППК судами республики и подчеркнул, что документ направлен на обеспечение единообразия судебной практики и формирования справедливого баланса между государством и гражданином, где приоритет отдается защите прав человека. ▪️ Проект НП усиливает приоритет прав человека в публично-правовых спорах, также документ разъясняет ключевые принципы административного судопроизводства, закрепляет активную роль суда в сборе доказательств и уточняет требования к досудебному урегулированию. ▪️ Особое внимание уделено пределам судебного контроля, механизмов ответственности государственных органов, включая обязанность представления мотивированной позиции вышестоящего руководства, и исключает формальный подход при оценке административных актов. ◾️ Акцент сделан на балансе публичных и частных интересов, разумных сроках рассмотрения дел и недопустимости злоупотребления процессуальными правами. ▪️ Отдельно значимый блок посвящен инвестиционным спорам и содержит разъяснения по разграничению существенных и формальных нарушений. ▪️ В ходе заседания обсуждены редакционные изменения в Регламенте пленарного и расширенного пленарного заседаний, а также в Правилах автоматизированного распределения дел в судах. ◾️ Постановлением пленарного заседания обновлен персональный состав Научно-консультативного совета при Верховном Суде. ▪️ В него вошли ведущие ученые, ассоциированные члены и представители ключевых высших судебных заведений страны, осуществляющих подготовку высококвалифицированных юридических кадров. ▪️ По итогам обсуждения участники пленарного заседания проголосовали за принятие нормативного постановления, он будет размещен на сайте Верховного Суда в разделе «Законодательство» и в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов РК.

**Жоғарғы Сот жалпы отырыс өткізді ** ▪️ Жоғарғы Сот Төрағасы Асламбек Мерғалиев жоғары сот органының кезекті жалпы отырысын өткізді. ▪️ Отырысқа Жоғарғы Соттың сот алқаларының төрағалары мен судьялары, ғалымдар, Ғылыми-консультативтік кеңес мүшелері, мемлекеттік органдар мен заңгерлер қауымдастығының өкілдері қатысты. ▪️ Әкімшілік істер бойынша процессуалдық заңнаманы қолданудың кейбір мәселелері бойынша нормативтік қаулының (НҚ) жобасын ұсына отырып, Жоғарғы Соттың алқа төрағасы Аслан Түкиев республика соттарының ӘРПК нормаларының жалпы дұрыс қолдануын, сондай-ақ құжат сот практикасында біркелкілікті қамтамасыз етуге және адам құқықтарын қорғауға басымдық бере отырып, мемлекет пен азамат арасындағы әділ тепе-теңдікті қалыптастыруға бағытталғанын атап өтті. ▪️ НҚ жобасы жария-құқық дауларындағы адам құқықтарының басымдығын күшейтеді. Құжатта сондай-ақ әкімшілік іс жүргізудің негізгі қағидаттары нақтыланған, дәлелдемелер жинаудағы соттың белсенді рөлі бекітілген және сотқа дейінгі реттеу талаптары нақтыланған. ▪️ Сот бақылауының шектеулеріне, мемлекеттік органдардың жауапкершілігі тетіктеріне, соның ішінде жоғары басшылыққа уәжді ұстанымды ұсыну міндетіне ерекше назар аударылған және әкімшілік актілерді бағалауға ресми көзқарасты болдырмайды. ▪️ Қоғамдық және жеке мүдделер арасындағы тепе-теңдікке, істерді қараудың ақылға қонымды мерзімдеріне және процессуалдық құқықтарды теріс пайдалануға жол бермеуге баса назар аударылған. ◾️ Жеке маңызды бөлім инвестициялық дауларға, маңызды және ресми бұзушылықтар арасындағы айырмашылықты түсіндіруге арналған. ▪️ Отырыс барысында Жалпы және кеңейтілген жалпы отырыстар регламенттеріне, сондай-ақ Соттарда істерді автоматтандырылған түрде бөлу ережелеріне редакциялық өзгерістер талқыланды. ▪️ Жалпы отырыстың қаулысымен Жоғарғы Сот жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестің құрамы жаңартылды. Оған жетекші ғалымдар, қауымдастырылған мүшелер және елдің жоғары білікті заңгерлік кадрларды дайындайтын негізгі жоғары сот мекемелерінің өкілдері кірді. ▪️ Талқылаудың қорытындысы бойынша жалпы отырысқа қатысушылар нормативтік қаулыны қабылдау үшін дауыс берді. Ол Жоғарғы Соттың сайтында «Заңнама» бөлімінде және Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде жарияланады. ** **

**В Верховном Суде обсудили вопросы** **правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации ** ** ** ◾️ Председатель судебной коллегии по гражданским делам Верховного Суда Нурсерик Шарипов провел круглый стол на тему: “Современные методы правовой защиты чести, достоинства и деловой репутации в условиях цифровизации”. ◾️ В мероприятии приняли участие судьи, представители Генеральной прокуратуры, министерств искусственного интеллекта и цифрового развития, культуры и информации,юстиции, Национального центра по правам человека и юридических сообществ. ◾️ Открывая заседание, Н.Шарипов отметил высокую скорость и масштаб распространения информации в цифровой среде. По его словам, даже неосторожное высказывание илинамеренная ложная публикация способны мгновенно нанести серьезный ущерб репутации как отдельного гражданина, так и крупной организации, тогда как ее восстановление может занять годы. ◾️ При этом цифровая среда нередко порождает иллюзию безнаказанности из-за анонимности или территориальной удаленности авторов. ◾️ С докладом о судебной практике по данной категории дел выступила судья Верховного Суда Нурия Сисенова. ◾️ Председатели коллегий Карагандинского и Акмолинского областных судов Галым Кулекеев и Алтын Шоинбекова осветили вопросы определения размера компенсации морального вреда, публикации недостоверной публикации. ◾️ Свои подходы к рассматриваемой проблематике обозначили директор Департамента Министерства культуры и информации Анар Мукатаева, заместитель председателя Республиканской коллегии адвокатов Аманжол Мухамедьяров, представители Палаты юридических консультантов Ануарбек Скаков и** **Булат Пономарев,** **судебный эксперт-филолог Центра судебных экспертиз Министерства юстиции Назым Муканова. ◾️ Заместитель председателя Комитета Министерства юстиции Зарина Утепова обратила внимание на практические сложности исполнения судебных актов: добиться удаления публикации или размещения опровержения бывает сложнее, чем выиграть сам судебный процесс. ◾️ Н.Шарипов, подводя итоги, отметил значимость высказанных предложений, в том числе о необходимости проведения комплексных лингвистических экспертиз текстов (а не отдельных фрагментов), совершенствовании механизмов удаления информации из сети и уточнения подходов к взысканию компенсации морального вреда с учетом степени распространения сведений. ◾️ Предложения участников круглого стола будут учтены коллегией при работе надпроектом Нормативного постановления Верховного Суда «О применении в судебной практике законодательства о защите чести, достоинства и деловой репутации».

**Верховный Суд провел пленарное заседание ▪️ **Председатель Верховного Суда Асламбек Мергалиев провел очередное пленарное заседание высшего судебного органа. ▪️ В его работе приняли участие председатели судебных коллегий и судьи Верховного Суда, ученые, члены научно-консультативного совета, представители госорганов и юридического сообщества. ▪️ Представляя проект нормативного постановления (НП) об отдельных вопросах применения процессуального законодательства по административным делам, председатель коллегии Верховного Суда Аслан Тукиев отметил в целом правильное правоприменение норм АППК судами республики и подчеркнул, что документ направлен на обеспечение единообразия судебной практики и формирования справедливого баланса между государством и гражданином, где приоритет отдается защите прав человека. ▪️ Проект НП усиливает приоритет прав человека в публично-правовых спорах, также документ разъясняет ключевые принципы административного судопроизводства, закрепляет активную роль суда в сборе доказательств и уточняет требования к досудебному урегулированию. ▪️ Особое внимание уделено пределам судебного контроля, механизмов ответственности государственных органов, включая обязанность представления мотивированной позиции вышестоящего руководства, и исключает формальный подход при оценке административных актов. ◾️ Акцент сделан на балансе публичных и частных интересов, разумных сроках рассмотрения дел и недопустимости злоупотребления процессуальными правами. ▪️ Отдельно значимый блок посвящен инвестиционным спорам и содержит разъяснения по разграничению существенных и формальных нарушений. ▪️ В ходе заседания обсуждены редакционные изменения в Регламенте пленарного и расширенного пленарного заседаний, а также в Правилах автоматизированного распределения дел в судах. ◾️ Постановлением пленарного заседания обновлен персональный состав Научно-консультативного совета при Верховном Суде. ▪️ В него вошли ведущие ученые, ассоциированные члены и представители ключевых высших судебных заведений страны, осуществляющих подготовку высококвалифицированных юридических кадров. ▪️ По итогам обсуждения участники пленарного заседания проголосовали за принятие нормативного постановления, он будет размещен на сайте Верховного Суда в разделе «Законодательство» и в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов РК.

▪️Специализированным межрайонным судом по административным правонарушениям города Алматы рассмотрено дело в отношении К. о мелком хулиганстве (часть 1 статьи 434 КоАП). ▪️Установлено, что Т., находясь в общественном месте, совершил действия, нарушающие общепринятые нормы поведения, тем самым нарушив общественный порядок. ▪️В суде К. признал вину и подтвердил факты, изложенные в материалах дела. ▪️Санкция части 1 статьи 434 предусматривает: нецензурную брань в общественных местах, оскорбительное приставание к физическим лицам и иные подобные действия, выражающие явное неуважение к окружающим, нарушающие общественный порядок и спокойствие граждан, – влекут наложение штрафа в размере 20 МРП либо административный арест на срок от 5 до 15 суток. ⚖️Постановлением суда К. признан виновным по части 1 статьи 434 КоАП, и ему назначено наказание в виде административного ареста сроком на 10 суток. Постановление суда не вступило в законную силу

▪️Алматы қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында К.-ға қатысты ұсақ бұзақылық бойынша іс қаралды (ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігі). ▪️Анықталғандай, К. қоғамдық орында бола тұра, жалпыға ортақ мінез-құлық нормаларын бұзатын әрекеттер жасап, қоғамдық тәртіпті бұзған. ▪️Сотта К. өз кінәсін мойындап, іс материалдарында көрсетілген мән-жайларды растады. ▪️434-баптың 1-бөлігінің санкциясы қоғамдық орындарда балағат сөздер айту, жеке тұлғаларға тиісу және айналадағыларға айқын құрметсіздік білдіретін, қоғамдық тәртіп пен азаматтардың тыныштығын бұзатын өзге де ұқсас әрекеттер үшін 20 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға не 5 тәуліктен 15 тәулікке дейін әкімшілік қамаққа алуды көздейді. ⚖️Сот қаулысымен К. ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігі бойынша кінәлі деп танылып, оған 10 тәулік мерзімге әкімшілік қамаққа алу түріндегі жаза тағайындалды. Сот қаулысы заңды күшіне енген жоқ